İstanbul Tazminat Hukuku Avukatı

Tazminat Hukuku Nedir?

Tazminat hukuku, hukuka aykırı bir eylem veya sözleşmenin ihlali neticesinde kişilerin malvarlığında ya da manevi dünyasında meydana gelen eksilmeleri telafi etmeyi amaçlayan borçlar hukuku dalıdır. Haksız fiillerden, trafik ve iş kazalarından, sözleşmeye aykırılıklardan veya ölüm sebebiyle oluşan destekten yoksun kalma hallerinden doğan uyuşmazlıkların tamamı bu alanın kapsamındadır. Kusur, zarar, illiyet bağı ve hukuka aykırılık unsurlarının mevcudiyeti halinde; somut zararın niteliğine göre maddi veya manevi tazminat talep edilir. Tazminat miktarı belirlenirken gelir durumu, kusur oranları ve güncel unsurlar titizlikle hesaplanır; ayrıca dava sürecinde gerekli belgelerin eksiksiz sunulması şarttır. Kanuni zamanaşımı süreleri içinde açılmayan ve usulüne uygun yürütülmeyen davalar doğrudan reddedileceğinden, sürecin bu dinamiklere hakim bir tazminat avukatıyla yürütülmesi zorunludur.

İstanbul’da Tazminat Avukatı Hangi Davalara Bakar?

Kusur, zarar, illiyet bağı ve hukuka aykırılık unsurlarının mevcudiyeti halinde; her türlü tazminat çeşidine tazminat avukatı bakabilir. Bu bağlamda kısaca örnek vermek gerekirse

• Ölüm Hâlinde Zararlar (TBK m. 53):“Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:Cenaze giderleri.Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.”
• Bedensel Zararlar (TBK m. 54):“Bedensel zararlar özellikle şunlardır:Tedavi giderleri.Kazanç kaybı.Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.”
• Manevi Tazminat (TBK m. 56):“Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ölüm halinde zarar görenin ya da ağır bedensel zarar/ölüm halinde yakınlarının duyduğu acı, elem ve ızdırabın hafifletilmesi amacıyla takdir edilen parasal telafidir.
• Haksız Fiil Sorumluluğu (TBK m. 49): Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişinin bu zararı giderme yükümlülüğüdür.
• İşverenin Gözetme Borcu ve Akdi Sorumluluk (TBK m. 417): İşverenin işyerinde iş sağlığı ve güvenliğini sağlama, gerekli tüm araç ve gereçleri noksansız bulundurma ve işçinin vücut bütünlüğü ile kişiliğini koruma borcudur. Bu borcun ihlalinden doğan zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir.
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK m. 53): İş kazası veya haksız fiil sonucu ölüm gerçekleştiğinde, ölenin desteğinden fiilen veya farazi olarak mahrum kalan kişilerin bakım ihtiyacının karşılanmasına yönelik maddi tazminattır. Cenaze ve önceki tedavi giderleri de bu kapsamdadır.
• Yarışan Sorumluluk (TBK m. 60): Bir eylemin hem sözleşmeye aykırılık hem de haksız fiil teşkil etmesi durumunda, zarar gören lehine olan sorumluluk hükümlerinin uygulanabilmesidir.
• Gelişen Durum: Maluliyet oranının veya sağlık durumunun olay anında kesin olarak belirlenemeyip tıbbi tedavi sürecinin tamamlanması ve kesin raporla zararın kapsamının netleştiği ana kadar devam eden süreçtir.

Maddi Tazminat ve Manevi Tazminat Arasındaki Fark

Maddi ve manevi tazminat arasındaki en belirgin fark; maddi tazminatın ispatlanabilir, somut, dayanağı olan bir zararın karşılanması talebi iken manevi tazminat daha soyut, yerine göre belgeyle ispatlanmasına gerek olmayan, kişinin iç dünyasındaki elem ve kederin bir nebze olsun dindirilmesini hedefleyen bir karşılık talebidir.

Maddi tazminatta örneğin Tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, kalıcı maluliyet ve ekonomik geleceğin sarsılması (TBK m. 54) veya destekten yoksun kalma (TBK m. 53) talepleri kalem kalem belirtilerek; işlemiş ve işleyecek dönem faiz ayrımına riayet edilmelidir.

Manevi tazminat ise Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 23.01.2024 tarihli, 2022/7598 E. ve 2024/455 K. sayılı kararında “Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır” ve “Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir” ilkeleri ifade edilmiştir.

Trafik Kazası Tazminat Davaları

Trafik kazalarından doğan tazminat davaları genel itibari ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesinde düzenlenen genel haksız fiil sorumluluğu üzerinden değerlendirilmekte olup madde metni şu şekilde düzenlenmiştir:

“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.“

Bazı durumlarda tehlike arz eden faaliyetler bakımından kusursuz sorumluluk esasları da uygulanmaktadır.

Trafik kazalarından kaynaklanan cismani zararlarda Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 27.05.2024 tarihli, 2024/2170 E. ve 2024/5330 K. sayılı kararında “2918 sayılı KTK’nın 85, 88 ve 91 inci maddeleri uyarınca zarara sebep olan karşı aracın sürücüsü ve maliki (araç işleteni) olan eldeki davanın davalıları ile söz konusu aracın ZMSS poliçesini düzenleyen dava dışı sigorta şirketinin davacının kazadaki yaralanmasından kaynaklanan maddi zararından müteselsilen sorumlu oldukları görülmektedir” tespiti yapılmıştır.

İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davaları

İş kazası neticesinde meydana gelen zararlarda işverenin sorumluluğu, hizmet sözleşmesinden doğan işçiyi gözetme borcuna ve sözleşmeye aykırılık esasına dayanır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2024 tarihli, 2019/408 E. ve 2024/127 K. sayılı kararında “iş kazasında işverenin hizmet sözleşmesinden doğan işçiyi gözetme borcuna aykırı davranması söz konusu olduğundan iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında sözleşmeye aykırılığa dayalı sorumluluk hükümlerinin uygulanması mümkündür” tespiti paylaşılmıştır.

Hukuk Genel Kurulu’nun 22.05.2024 tarihli, 2018/907 E. ve 2024/271 K. sayılı kararında da “İşçinin ölümü veya vücut bütünlüğünün zedelenmesi hâli sözleşmeye aykırılık doğuracak olmakla birlikte bu durum aynı zamanda bir haksız fiilin unsurunu da oluşturur” denilerek sorumluluğun çifte niteliğine değinilmiştir. Ayrıca asıl işveren-alt işveren ilişkisinde Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 11.03.2024 tarihli, 2022/10460 E. ve 2024/2552 K. sayılı ilamında “kendine ait işi bir başkasına yaptıran kişi ya da kurum alt işverenin (taşeronun) ve bu alt işverenin istihdamlarının kusurlarından onun ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı” vurgulanmıştır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İş kazası veya haksız fiil sonucu ölüm gerçekleştiğinde, ölenin desteğinden fiilen veya farazi olarak mahrum kalan kişilerin bakım ihtiyacının karşılanmasına yönelik maddi tazminattır. Cenaze ve önceki tedavi giderleri de bu kapsamdadır. Doktrindeki hâkim yaklaşım, TBK m. 60 gereğince hakların yarışması ilkesinin uygulanması gerektiğidir. İşçi veya destekten yoksun kalan hak sahipleri, ispat yükü ve zamanaşımı yönünden daha lehe olan akdi sorumluluk (TBK m. 417/3 ve TBK m. 146) hükümlerine dayanabilirler. Sözleşmeye aykırılıkta işveren kusursuzluğunu ispatla yükümlüyken, haksız fiil genel hükümlerinde kural olarak davacı kusuru ispatlamalıdır.

Haksız Fiil Nedeniyle Tazminat Davası

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesinde genel haksız fiil sorumluluğu şu şekilde düzenlenmiştir:

“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.“

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.

Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Tazminat

Sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat davaları sözleşmenin ne sözleşmesi olduğu ile doğrudan alakalıdır. Sözleşmenin iş sözleşmesi olması halinde İş kazası neticesinde meydana gelen zararlarda işverenin sorumluluğu, hizmet sözleşmesinden doğan işçiyi gözetme borcuna ve sözleşmeye aykırılık esasına dayanacaktır, ancak bir ticari işletme ile alakalı olarak yerine getirilmeyen sözleşme hükmü ise yerine göre haksız fiil yahut sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanacaktır.

Tazminat Hesaplamasında Dikkate Alınan Unsurlar

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 19.03.2024 tarihli, 2023/11387 E. ve 2024/2854 K. sayılı kararında maddi tazminat hesabına dair “Yargıtay uygulamaları gereğince TRH 2010 yaşam tablosuna göre ve davacının yaşlılık aylığı almaya başladığı tarih de gözetilerek maddi tazminat hesabında bir hatanın bulunmadığı”, manevi tazminat yönünden ise “kaza tarihi, tarafların kusur oranları, maluliyet oranı birlikte değerlendirilerek manevi tazminat takdirinde bir aykırılığın bulunmadığı” belirtilmiştir. Benzer şekilde Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 19.11.2024 tarihli, 2023/5909 E. ve 2024/11287 K. sayılı kararında “Yargıtay uygulaması gereği TRH 2010 hayat tablosunun rapora esas alınmasının (Yarg. HGK 02.12.2021 T 2017/10-1179 E 2021/1563 K) isabetli olduğu” ve “iş kazası sonucunda yaralanan ve % 57 oranında malul kalan işçinin duyduğu elem ve ızdırabı hafifletecek, zenginleşmeye yol açmayacak ancak gelişen iş güvenliğine ilişkin kurallar çerçevesinde caydırıcı nitelikte manevi tazminata hükmedilmesinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu” kaydedilmiştir. Manevi tazminatın fonksiyonuna ilişkin olarak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 23.01.2024 tarihli, 2022/7598 E. ve 2024/455 K. sayılı kararında “Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır” ve “Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir” ilkeleri ifade edilmiştir.

Tazminat Davalarında Gerekli Belgeler

Tazminat davalarında gerekli belgeler her somut olaya göre değişmektedir. İzah ettiğimiz üzere tazminat davalarının genel itibari ile kusur, zarar, illiyet bağı ve hukuka aykırılık unsurları mevcuttur. Bu unsurların mahkemede ispatına yönelik çalışmalar yapılması, maddi tazminat kalemlerinde belgelerin olay ile alakalı olması, manevi tazminat davasında ise davalının kusurunun tazminat talebi ile bağlantılı olduğunun ispatlanmasına yönelik bilgi ve belgelerin temin edilmesi gerekecektir. Bu noktada hastane kayıtları, işyeri kayıtları, fiş ve makbuzlar, kamera kayıtları, sözleşmeler gibi sınırlı olmayan sayıda belge kullanılabileceğini ifade etmek gerekir.

Tazminat Davalarında Zamanaşımı

Zamanaşımı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 24.03.2025 tarihli, 2024/3689 E. ve 2025/1837 K. sayılı ilamında “bir hakkın kazanılmasında veya kaybedilmesinde kanunun kabul etmiş olduğu sürenin tükenmesi anlamına gelmektedir” şeklinde tanımlanmış ve “zarar görenin zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlayacak olan bir yıllık kısa süreli zamanaşımı; fiilin ‘vukuundan’ itibaren işleyecek on yıllık kesin süreli zamanaşımı ve fiilin aynı zamanda suç oluşturduğu durumlarda uygulanacak olan uzamış ( ceza davası) zamanaşımı süreleridir.” ifadesi ile zaman aşımının genel hatlarını çizmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (28.02.2024, 2019/408 E., 2024/127 K.): “İş kazası hâlinde de zamanaşımı süresine yönelik ayrı bir düzenleme bulunmadığından 6098 sayılı Kanun’un 146 ncı (818 sayılı Kanun md.125) maddesine göre on yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır” ve “Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açılmasına ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hâl ve şartların öğrenilmiş olması demektir” ve “Buna karşılık ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde sonradan değişme eğilimi gösteriyor, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise artık gelişen durum ve dolayısıyla gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler (zarardaki değişme) söz konusu olacaktır.”

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 27.05.2024 tarihli, 2024/2170 E. ve 2024/5330 K. sayılı kararında “alacaklı dava yoluyla mahkemeye başvurmuşsa zamanaşımının kesileceği, zamanaşımının müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olacağı, zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir sürenin işlemeye başlayacağı, bir dava veya def’i yoluyla kesilmiş olan zamanaşımının, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağının hüküm altına alındığı görülmüştür.” ve “Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır” tespiti yer almaktadır.

Tazminat Avukatı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tazminat hukuku süreçlerinde hak kayıplarını önlemek adına:

1. Sorumluların tespiti yapılarak sözleşmesel ilişki (işveren) ve haksız fiil sorumluları (üçüncü kişiler, taşeronlar) ayrımı netleştirilmeli; sözleşmesel sorumlulukta 10 yıllık, üçüncü kişilerde 2 ve 10 yıllık, suç teşkil eden hallerde ise uzamış ceza zamanaşımı süreleri gözetilmelidir.
2. Bedensel zararın geliştiği hallerde kesin maluliyet raporu tarihi zamanaşımı başlangıcı olarak esas alınmalıdır.
3. Yürürlükteki usul kuralları uyarınca davalar HMK m. 109 kısmi dava şeklinde açılmalı, tahkikat sonuna kadar HMK m. 109/4 çerçevesinde artırım hakkı kullanılmalıdır.
4. TBK m. 55 uyarınca bilinen dönem zararlarına kaza tarihinden, bilinmeyen dönem zararlarına ise karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi talep edilmelidir.

bu ve buna benzer hukuki süreçleri somut olayın şartlarına göre hukuki bilgisi ile yorumlayabilen, kendisini güncel tutan ve sizin lehinize en doğru yolu seçen avukat ile çalışılmalıdır.

31/07/2026 Tarih ve 7589 Sayılı Yasa Özelinde Yapılan Değişikliklerin Tazminat Davalarına Etkisi

HMK m. 107 (belirsiz alacak davası) 7589 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra açılacak hukuk davalarında belirsiz alacak davası açılamayacak olup fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava (HMK m. 109) yoluna başvurulması esastır. 7589 sayılı Kanun ile eklenen HMK m. 109/4 uyarınca kısmi davada talep konusu, bir defaya mahsus ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış derdest davalarda ise mevcut nitelendirme korunmaktadır.