İletişime Geçin:
İstanbul Sözleşmeler Hukuku Avukatı

Sözleşmeler, iş ilişkilerinin ve günlük hayatın önemli bir parçasıdır. Sözleşme hukuku, taraflar arasında kurulan sözleşmelerin geçerliliği, yorumlanması, ifası ve sona ermesi ile sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin kuralları kapsar. Bu yazıda; sözleşme hukukunun temel ilkeleri, sözleşme türleri, sözleşme hazırlanırken ve imzalanırken dikkat edilebilecek hususlar ile uyuşmazlık hâllerinde izlenebilecek genel yollar ele alınacaktır.
Ayrıca sözleşme süreçlerinde; taslak oluşturma ve revizyon, risk maddelerinin değerlendirilmesi, temerrüt ve cezai şart hükümleri, fesih ve uyarlama hükümleri, gizlilik ve rekabet yasağı düzenlemeleri, yetkili mahkeme/uyuşmazlık çözüm yöntemi seçimleri gibi başlıklara genel çerçevede yer verilecektir. Böylece, sözleşme ilişkilerinde hak ve yükümlülüklerin daha net anlaşılması ve somut ihtiyaca göre değerlendirme yapılabilmesi amaçlanmaktadır.
Sözleşme Hukuku
İstanbul, ticaret ve iş ilişkilerinin yoğun olduğu bir şehir olduğundan, sözleşmelerin kurulması ve yürütülmesi sürecinde uyuşmazlıklar gündeme gelebilir. Sözleşme hukuku, taraflar arasında kurulan sözleşmelerin geçerliliği, yorumlanması, ifası ve sona ermesi ile sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin kuralları kapsar.
- Sözleşme hazırlama: İhtiyaca göre kapsam, edimler, süre, ödeme, teslim, sorumluluk ve gizlilik gibi hükümlerin düzenlenmesi.
- Sözleşme inceleme: Mevcut sözleşmelerin risk, yükümlülük ve uyum açısından değerlendirilmesi.
- Uyuşmazlık yönetimi: İhtar/temerrüt süreçleri, fesih hükümleri, cezai şart, tazminat ve uyuşmazlık çözüm yöntemleri gibi başlıkların somut olaya göre ele alınması.
- Danışmanlık: Sözleşme ilişkilerinde hak ve yükümlülüklerin belirlenmesi, risklerin azaltılması ve süreç takibi.
Sözleşme Hukuku Nedir?
Sözleşme hukuku, tarafların karşılıklı irade beyanı ile kurdukları sözleşmelerin hukuki sonuçlarını düzenler. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için genel olarak irade, konu ve şekil gibi unsurların mevzuata uygun olması gerekir.
- İrade ve rıza: Tarafların özgür ve gerçek iradesiyle sözleşme kurması.
- Hukuka uygunluk: Konunun hukuka, kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olmaması.
- Şekil: Bazı sözleşmelerde yazılı şekil veya resmi şekil gibi şartların aranabilmesi.
Sözleşme Hukukunun Temel İlkeleri
- Sözleşme serbestisi: Tarafların sözleşme yapıp yapmamakta ve içeriğini belirlemekte serbest olması (emredici kurallar saklı kalmak üzere).
- Dürüstlük kuralı: Sözleşmenin kurulması ve ifasında dürüstlük ve iyi niyet esaslarına uyulması.
- Ahde vefa: Kurulan sözleşmenin taraflar bakımından bağlayıcı olması ve ifa yükümlülüğü doğurması.
Sözleşme İlkeleri Nelerdir?
1. Tarafların Serbest İradesi
Sözleşme, tarafların serbest iradesiyle kurulmalıdır. Hata, hile, ikrah gibi irade sakatlığı iddiaları, somut olaya göre sözleşmenin geçerliliğini etkileyebilir.
2. Sözleşmenin Konusu
Sözleşmenin konusu mümkün, belirli/belirlenebilir ve hukuka uygun olmalıdır. Hukuka aykırı konu içeren sözleşmeler geçersiz sayılabilir.
3. Tarafların Ehliyeti
Tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olması gerekir. Ehliyet durumu, somut olaya göre geçerlilik değerlendirmesinde önem taşır.
4. Şekil Şartı
Bazı sözleşmeler için yazılı veya resmi şekil şartı aranabilir. Şekil şartına uyulmaması, mevzuatın öngördüğü hâllerde geçersizlik sonucunu doğurabilir.
5. Dürüstlük ve İyi Niyet
Sözleşmenin yorumunda ve ifasında dürüstlük kuralı esas alınır. Tarafların davranışları ve sözleşme amacı somut olaya göre değerlendirilir.
Hukukta Sözleşme Türleri Nelerdir?
Sözleşme türleri, tarafların amaç ve edimlerine göre çeşitlenir. Uygulamada sık görülen bazı sözleşmeler:
- Satım sözleşmesi
- Kira sözleşmesi
- Hizmet/iş görme sözleşmeleri
- Eser sözleşmesi (yapım, üretim, yazılım, tasarım vb.)
- Vekâlet sözleşmesi
- Kefalet ve teminat sözleşmeleri
- Ortaklık sözleşmeleri
- Gizlilik sözleşmesi ve rekabet yasağı düzenlemeleri
Sözleşme Hazırlığında Hukuki Değerlendirme Yapılmasının Faydaları
Sözleşme metninin hazırlanması veya incelenmesi aşamasında; risk ve sorumlulukların netleştirilmesi, uyuşmazlık ihtimalinin azaltılması ve uygulanabilir hükümlerin kurulması önem taşır. Özellikle şu başlıklar çoğu sözleşmede belirleyici olabilir:
- Kapsam ve teslim/ifa şartları
- Ücret/bedel, ödeme planı ve temerrüt
- Cezai şart ve tazminat hükümleri
- Fesih, süre, uzatma ve uyarlama
- Sorumluluğun sınırlandırılması (somut olaya göre)
- Gizlilik, kişisel veriler ve fikri mülkiyet düzenlemeleri
- Yetkili mahkeme / tahkim / arabuluculuk gibi uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Sözleşme Hukuku Kapsamında Sunulabilen Hizmet Başlıkları
- Sözleşme taslağı hazırlanması ve revizyon
- Sözleşme risk analizi ve madde bazlı değerlendirme
- Şirket içi standart sözleşme şablonlarının oluşturulması
- Tedarikçi, satış, distribütörlük, bayilik, lisans, gizlilik ve hizmet sözleşmeleri
- Sözleşme kaynaklı uyuşmazlıklarda ihtar, fesih ve alacak süreçleri
Sıkça Sorulan Sorular
İstanbul Sözleşmesi nedir?
İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin Avrupa Konseyi sözleşmesidir.
İstanbul Sözleşmesinin kapsamı nedir?
Sözleşme; fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet dâhil olmak üzere farklı şiddet türlerine ilişkin önleme, koruma, kovuşturma ve politika geliştirme yükümlülüklerini çerçevelendirir.
İstanbul Sözleşmesinin bağlayıcılığı nasıl değerlendirilir?
Uluslararası sözleşmelerin bağlayıcılığı, taraf devletlerin onay süreçleri ve iç hukuk uygulamaları çerçevesinde değerlendirilir.
İstanbul Sözleşmesi kapsamında yaptırım nasıl uygulanır?
Sözleşme, taraf devletlere yükümlülükler öngörür; yaptırım ve uygulama mekanizmaları, iç hukuk düzenlemeleri ve izleme süreçleri çerçevesinde ele alınır.
Sözleşme Hukuku Alanları
- Franchising sözleşmesi,
- Tek satıcılık sözleşmesi,
- Kefalet sözleşmesi,
- Kullanım ödüncü sözleşmeleri,
- Tüketim ödüncü sözleşmeleri,
- Evlilik sözleşmesi,
- Tüketici sözleşmeleri
- Geri alım sözleşmesi,
- Vekalet sözleşmesi,
- Komisyon sözleşmesi
- Mesafeli satış sözleşmeleri,
- Emanet (Vedia) sözleşmesi,
- Ölünceye kadar bakma sözleşmesi,
- Gayrimenkuller konusundaki ticari sözleşmeler
- Rehin sözleşmesi,
- Taşıma sözleşmesi,
- Gizlilik sözleşmesi,
- Ömür boyu gelir sözleşmesi,
- Evlat edinme sözleşmesi,
- Acentelik sözleşmesi,
- Faktöring sözleşmesi,
- Miras taksim sözleşmesi,
- Tüketici sözleşmesi,
- Sigorta sözleşmesi,
- Evde hizmet sözleşmesi,
- Trampa (takas) sözleşmeleri,
- Garanti sözleşmesi,
- Bayilik, kira, eser ve teminat sözleşmeleri,
- Arsa payı karşılığında inşaat sözleşmesi,
- Yayım sözleşmesi,
- Bağışlama sözleşmeleri,
- Pazarlamacılık sözleşmesi,
- Araç alım sözleşmesi,
- Karz sözleşmesi,
- Ön alım sözleşmesi,
- Satım için bırakma sözleşmesi,
- Kredi sözleşmeleri,
- Adi ortaklık sözleşmesi,
- İpotek sözleşmesi,
- Hizmet sözleşmesi,
- Ticari işletme devirleri,
- Pay devir ve pay sahip sözleşmeleri,