İstanbul İcra Avukatı

İcra Hukuku Nedir?

İcra hukuku tam anlamıyla olmasa da genellikle alacağını alamayan alacaklının, devletin gücünü kullanarak borçlusundan alacağını tahsil etmesidir. Genellikle diyoruz çünkü icra hukuku oldukça geniş bir hukuk alanıdır. Kiracının vermiş olduğu tahliye taahhüdüne dayanarak tahliye davası da bu alana girmekte, iflas etmek üzere olan şirketlerin konkordato süreci de bu alana girmekte, en basitinden alacağını alamayan alacaklının icra takibi vasıtasıyla alacağına kavuşması da bu hukuk alanına girmektedir.

İcra Avukatı Nedir? İcra Avukatının Görevleri?

İcra avukatı, aşağıda kısaca izahını yaptığımız takip başlatma noktasında alacaklıya, itirazlar noktasında borçluya yardım etmekte ve süreci takip etmektedir. Nitekim örnek olarak avukat olmaksızın bir banka sorgusu yaptırmak ve bankadan cevap geldiğini öğrenmek için adliyeye gidilmesi gerekmektedir. Aynı şekilde takip başlatılırken de adliyelerde bir aşağı bir yukarı gezinmek gerekecektir. İşte bu noktada icra avukatı devreye girmekte ve zaten sıkıntılı olunan bir süreçte her iki tarafında işini kolaylaştırmaktadır.

Bu kolaylaştırma kişilere onca sıkıntının içinde bir de adliye katlarında gezinmek derdinden kurtaracağı gibi, alacağın tahsili noktasında bir sürat, borcun takibi noktasında bir efektiflik sunmaktadır. Aynı şekilde borçlu açısından da gereğinden fazla borçla yüzleşmeme, hak kaybına uğramama, zaman kazanma gibi noktalarda icra avukatı fayda sağlayacaktır.

İstanbul’da İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

İcra takibi ilamlı ve ilamsız icra olmak üzere iki türlüdür. İcra takibi başlatmak için öncelikle bu türlerden hangisinden takibin devam edeceği belirlenmelidir. Daha sonra yetkili olan icra dairesi bulunmalı ve takip başlatılmak için adliyeye gidilmelidir.

İlamsız icra takibi için herhangi bir belgeye ihtiyaç bulunmamaktadır. Zira borcun kaynağı bir sözleşme olabileceği gibi; peçeteye yazılmış bir borç taahhüdü de olabilir. Ayrıca ilamsız icra takibinde de genel haciz yoluyla takip ve Kambiyo senetlerine özgü yolla takip olmak üzere iki kısım daha vardır. Elinizdeki takip dayanağı belgenin, ne tür bir belge olduğu bu bağlamda önem arz etmektedir. İlamlı icra takibinde ise adından anlaşılacağı üzere bir mahkeme kararının (ilam) mevcut olması zorunludur. Bu ilama dayanarak icra takibi başlatmak için herhangi bir adliyeye gidilebilir.

Her iki takip çeşidi için de adliyeye gidildikten sonra ilamlı icra takipleri için maktu, ilamsız icra takipleri içinse alacağın belli bir oranı harç ödenmesi gerekmektedir. Bu harç ödendikten sonra tevzi edilen icra dairesine giderek esas numarası alınması gerekir ve daha sonra takipten borçlunun haberdar edilmesi için tebligat çıkarılması için talepte bulunulması ve masrafların ödenmesi gerekir. Bundan sonra yapılacak pek çok işlem bulunduğundan bunların tümünü anlatmak mümkün değildir. Zira tebligatın tebliğ edilip edilmediğinin takibi, tebliğ edilmediyse tekrar tebligata çıkarılması, sürelerin geçmesi sonrası kesinleştirme talep edilmesi, banka, taşınır, taşınmaz ve maaş sorgularının yapılması, bu sorgulardan sonra haciz işlemlerine geçilmesi, bankadan elde edilen bir para varsa bu paranın icra dairesine oradan da alacaklıya verilmesi, taşınmazların ve taşınırların satış işlemleri, kıymet takdirleri vb. sayılamayacak husus bulunmaktadır.

İcra Takibi Türleri Nelerdir?

İstanbul Anadolu Adliyesinde ve diğer adliyelerde icra takibi iki türlüdür; İlamlı ve İlamsız icra takibi. İlamların İcrası, Para ve Teminattan Başka Borçlar Hakkındaki İlamların İcrası ve Para ve Teminat Verilmesi Hakkındaki İlamların İcrası olarak, İlamsız icra takipleri ise genel haciz yoluyla takip, iflas yoluyla takip, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ve kiralanan gayrimenkullerin ilamsız tahliyesi olarak alt başlıklara ayrılır.

Bu türlerin dışında ihtiyati tedbir ve hacizler de bulunmakta olup bir alacağın tahsilinin önüne geçilmemesi için takip evvelinde borçlunun elindeki varlıklara geçici haciz koyulması manasına gelmektedir.

Alacak Tahsili İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Alacak tahsili noktasında ikili bir ayrım yapmak yerinde olacaktır; ilamların icrasında bir mahkeme kararı olması zaruridir. Ancak ilamsız icra takiplerinde genel haciz yoluyla takip yapılacaksa herhangi bir belgeye ihtiyaç yoktur. Ancak örneğin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda bir bononun mevcudiyeti zaruridir.

Her ne kadar belgeye ihtiyaç olmasa da daha sonra borçlu tarafından yapılacak olan itirazın kaldırılması veya iptali davalarında takip dayanağı yapılacak olan belgenin önemi bulunmakta ve alacaklı olunduğunu ispat noktasında yegane belge niteliğini haiz olmaktadır.

Ödeme Emrine İtiraz Edilirse Ne Yapılır?

Her ödeme emrine yapılan itiraz takibi durdurmayacaktır. Yukarıda da bahsedildiği üzere ilamlı icralar ile alakalı ödeme emirlerine yapılan düz itiraz takibi durdurmayacak binaenaleyh icranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararı alınması gerekecektir. Bu kararın alınması üzerine takip durdurulacak ve ilam konusu mahkemenin kanun yolu süreci takip edilecektir. Öte yandan ilamsız icra takiplerinde durum farklıdır. Kambiyo senetlerine ilişkin başlatılmış bir icra takibi dava yoluyla durdurulabilecekken; genel haciz yoluyla başlatılan icra takibi normal bir itiraz üzerine durdurulabilecektir.

Her iki durumda da itirazın iptali yahut itirazın kaldırılması için hukuk mahkemesine başvuru yapmak gerekmektedir. Bu noktada da borcun kaynağının hangi mahkemede itirazın iptali yahut kaldırılması davası açılacağının belirlenmesinde önem arz etmektedir. Zira tedbir nafakasına ilişkin bir itiraz varsa aile mahkemelerinde itirazın iptali yahut kaldırılması davası açılacakken, her iki tarafında tacir olduğu ticari bir borca yapılan itirazın iptali yahut kaldırılması için asliye ticaret mahkemelerinde açılacaktır.

İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Davaları Nedir?

İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunu (İİK) 67. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; takip talebine itiraz edilen alacaklının itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içinde mahkemeye başvurarak ve genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini istediği davadır. Bu bağlamda dava açabilmek için şu üç şart gereklidir; ilamsız icra takibi yapılmış olması, borçlunun takibe itiraz etmiş olması ve İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde itirazın iptali için mahkemeye başvurmuş olması, yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2019/757 Esas 2022/694 Karar)

İtirazın kaldırılması davası ise İcra İflas Kanunu (İİK) 68. Ve 68/a. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; itirazın kaldırılması davası kesin ve geçici olmak üzere iki çeşittir. İtirazın kesin kaldırılması (İİK m. 68), talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenitse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde açtığı dava çeşididir. İtirazın geçici kaldırılması (İİK m. 68/a) ise Takibin dayandığı senet hususî olup, imza itiraz sırasında borçlu tarafından reddedilmişse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın geçici olarak kaldırılmasını istediği dava çeşididir.

Bu iki itirazın kaldırılması çeşidinde de önemli olan iki husus; itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 aylık süre içinde açılması ve takip konusunun imzası ikrar edilmiş adi bir senet, imzası noterlikçe onaylı senet veya Resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dâhilinde ve usulüne göre verdikleri belgelerden olmasıdır. Bu belgelerden olsa veya olmasa da itirazın kaldırılması davası her iki ihtimalde de açılabilecektir. (HGK 2019/463 Esas ve 2022/420 Karar sayılı ilamı)

Haciz İşlemleri Nasıl Yürütülür?

Haciz işlemlerine geçilebilmesi için yukarıda “İstanbul’da İcra Takibi Nasıl Başlatılır?” başlığı altında izah edildiği üzere takibin kesinleştirilmesi gerekmektedir. Takip ise borçluya usulüne uygun yapılan tebligatlar üzerine süresi içinde itiraz hakkını kullanmaması üzerine kesinleşir.

Borç kesinleştikten sonra borçlunun adına kayıtlı olan taşınır, taşınmaz, banka, maaş, iş yeri veya borçlunun alacaklı olduğu icra dosyaları icra dairesi vasıtasıyla sorgulanır ve tespit edilen varlıklar üzerine haciz konması icra dairesinden talep edilir.

İhtiyati Haciz Hangi Durumlarda Talep Edilir?

İhtiyati haciz; alacaklının alacağını tahsil etme noktasında sıkıntı yaşamasının muhtemel olduğu durumlarda talep edilebilir. Yani borçlu mal kaçırma hazırlığında ise ve icra takibinin başlatılıp borçluya tebliği süresinde geçen zaman içinde mallarını kaçırması ihtimaline binaen alacaklının elini korumak için düzenlenmiş bir kurumdur.

Genellikle ihtiyati hacizde de ihtiyati tedbirde de borcun belli bir oranında (genellikle yüzde 10-25) teminat yatırılmasını mahkeme alacaklıdan isteyebilir.

İstanbul İcra Avukatı Hangi Aşamalarda Destek Sağlar?

Yukarıda anlatılan tüm süreçlerin vatandaş olarak tek başına takip edilmesi oldukça güçtür. Ayrıca İcra İflas Kanunu oldukça karmaşık ve eski dile sahip bir kanun metni olarak karşımıza çıkar.

Bir avukat olarak bu süreçlerin tamamı UYAP AVUKAT portalı üzerinden süratle kontrol edilebilmekte ve gerekli adımlar hızlıca atılabilmektedir. İcra hukukunda bir borcun tahsilatı noktasında süratin ve takip işlemlerinin ne kadar önem arz ettiğini icra dairelerine işi düşen bilir. Bu nedenle icra takibi, itirazın iptali, itirazın kaldırılması vb. icra hukuku alanına giren iş ve işlemlerin bir avukat vasıtası ile takip edilmesini şiddetle tavsiye etmekteyiz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İstanbul’da icra takibi nasıl başlatılır?

Vatandaş olarak İstanbul Anadolu yakasında icra takibi başlatılırken öncelikle alacağınızın ispatı olan belgenin hukuki niteliğini irdelemeniz gerekir. Hukuken geçerli bir belge ise takibin başlatılacağı adliyenin genel hükümlere göre tespitinin yapılması gerekir. Alacaklının İstanbul Anadolu yakasında olması takibin Kartal Adliyesinde açılacağı anlamına gelmez.

Bu tespitten sonra yetkili icra dairesine giderek harçların ödenmesi gerekir. Harçlar ödendikten sonra dosyaya esas alınması ve tebliğe çıkarılması talebi gönderilmesi gerekir. Bundan sonra tebliğ edilip edilmediği takip edilerek kesinleşme sürelerinin geçmesi beklenir. Kesinleşme sürelerinin de geçmesi ile birlikte artık haciz işlemlerinin takip edilmesi gerekir.

İcra takibi başlatmadan önce hangi belgeler gerekir?

İcra takibini başlatmadan evvel alacağın ispatı olan dayanak belgenin hukuki niteliğinin iyice anlaşılması gerekir. Zira hukuken geçersiz olan bir belgeyle başlatılan icra takibi, daha sonra alacaklıyı maddi anlamda sıkıntıya sokacaktır.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

Genel süre 7 gün olmakla birlikte her takip çeşidinde farklı itiraz süreleri bulunmaktadır.

İtiraz edilen icra takibinde alacaklı ne yapabilir?

Bir icra takibine itiraz tek başına yeterli olmayabilir. Yukarıda da izah ettiğimiz üzere ilamlı icra takiplerinde itiraz tek başına yeterli olmayıp başka mahkemeden karar alınması gerekir. İlamsız icra takiplerinde ise itiraz üzerine alacaklı itirazın iptali yahut şartları oluştuysa itirazın kaldırılması davası açabilir.

Haciz işlemleri ne zaman başlar?

Haciz işlemleri; borçluya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen süresi içinde itiraz etmemesi üzerine alacaklı tarafından gönderilecek taşınır, taşınmaz, banka veya maaş haczi talepleri üzerine başlar.

Menfi tespit davası hangi durumlarda açılır?

Menfi tespit davası, borçlunun borcunun olmadığını mahkemece tespit ettirmek istediği durumlarda açılır. Eğer hali hazırda başlatılan icra takibine ödeme yapılmış ise dava istirdat davası olarak devam edilir.

Alacak tahsili için icra takibi mi dava mı tercih edilmelidir?

Her iki yol da takip edilebilir. Ancak borçlunun itiraz etmemesi gündemde ise alacağın icra takibi ile tahsili daha hızlı sonuç verecektir. Ancak itiraz etme durumu varsa sonuç yine mahkemede açılacak olan bir itirazın iptali yahut kaldırılması davasına kalacaktır.

Şirket alacakları için icra takibi nasıl yürütülür?

Şirket alacakları ticari hayatın devamlılığının sağlanması noktasında kanun koyucu tarafından korunmuştur. Faiz, ispat, alacak takibi gibi usuli konularda daha detay hukuki işlemler bulunmaktadır. Ancak genel anlamda yukarıda anlatıldığı gibi sürecin işletilmesi yeterli olacaktır.

KAYNAKÇA

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2019/757 Esas 2022/694 Karar (itirazın iptali şartlarına ilişkin)
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2019/463 Esas ve 2022/420 Karar sayılı (itirazın kaldırılması davasındaki belgelere ilişkin)
• İİKm 66, 67, 68, 68/a

YAZAR : AV. AHMET HİLMİ DURAK

KONTROL EDEN : AV. BÜŞRA NUR ALTINOKLU DURAK

SON GÜNCELLEME : 15/05/2026